"Sağlık Bakanlığı Onaylı" Ne Anlama Gelir?

Türkiye'de ev, iş yeri, okul, otel veya restoran gibi halk sağlığı alanlarında ilaçlama yapmak serbest bir iş değildir. 4 Temmuz 2019 tarihli ve 30821 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, bu hizmeti ücretli olarak vermek isteyen her firmanın faaliyet gösterdiği ilin İl Sağlık Müdürlüğüne başvurarak izin almasını zorunlu tutar.

Dolayısıyla "Sağlık Bakanlığı onaylı firma" ifadesi pratikte iki şey demektir: Firmanın İl Sağlık Müdürlüğünden aldığı geçerli bir Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi bulunması ve uygulamada yalnızca Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış biyosidal ürünlerin kullanılması. Bu yazıda bir firmanın gerçekten yetkili olup olmadığını nasıl anlayacağınızı, yönetmeliğin ilgili maddelerine dayanarak adım adım anlatıyoruz.

Yetkili İlaçlama Firmasını Tanımanın 6 Yolu

1. Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi

Yönetmeliğin 7. maddesine göre, başvurusu uygun bulunan firmaya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi ve Mesul Müdürlük Belgesi düzenlenir ve bu belgelerin iş yerinin görünen bir yerine asılması gerekir. Belge, üzerinde yazılı iş yeri ve kişi için geçerlidir; adres veya sahip değiştiğinde güncellenmesi zorunludur. Firmadan izin belgesinin tarih ve sayısını istemekten çekinmeyin.

2. Mesul Müdür

İzinli her firmada, faaliyet süresince bir mesul müdür bulunması zorunludur. Mesul müdür; hekim, veteriner hekim, eczacı, kimyager, kimya, ziraat, çevre veya gıda mühendisi, biyolog ya da entomoloji veya toksikoloji alanında lisansüstü eğitim almış ve Bakanlıktan mesul müdürlük sertifikası almış kişidir. Bir mesul müdür aynı anda yalnızca bir iş yerinde görev yapabilir.

3. Sertifikalı Uygulayıcı ve Kimlik Kartı

Evinize gelen ekipteki uygulayıcıların Bakanlıkça belirlenen eğitimi tamamlayıp Biyosidal Ürün Uygulayıcı Sertifikası almış olması gerekir. Yönetmelik, uygulama sırasında mesul müdür ve uygulayıcı kimlik kartlarının görünecek şekilde kişilerin üzerinde bulunmasını zorunlu kılar. Kimlik kartı olmayan ekibe kapınızı açmadan önce sorun.

4. Ruhsatlı Biyosidal Ürün

Yönetmeliğin 16. maddesine göre zararlılara karşı yalnızca Bakanlıktan izin almış biyosidal ürünler kullanılabilir; tarım ilaçları (zirai pestisitler) veya ruhsatsız kimyasallar bu amaçla kullanılamaz. Uygulamadan önce hangi ürünün kullanılacağını sorun; ürün etiketindeki ruhsat bilgisini görmek isteyebilirsiniz. Firma, kullandığı ürünlerin güvenlik bilgi formlarını bulundurmak zorundadır.

5. Biyosidal Ürün Uygulama İşlem Formu

Her uygulamadan sonra ekip sorumlusunun bir Biyosidal Ürün Uygulama İşlem Formu doldurup bir nüshasını size vermesi zorunludur. Bu formda uygulama yapılan yer, tarih, kullanılan ürün ve uygulayıcı bilgileri yer alır. Form, hem garanti talebinizde hem de olası bir sağlık sorununda başvuracağınız resmî kayıttır. Form vermeyen firma yönetmeliğe uymuyor demektir.

6. Gerçek Bir İş Yeri ve Araç

İzin alabilmek için firmanın ruhsatlı bir iş yeri, ürün deposu, ürün hazırlama odası, ilk yardım donanımı ve en az bir uygulama aracı bulunması gerekir. Mesken olarak kullanılan bir dairede, bağımsız girişi ve ruhsatı olmadan ilaçlama iş yeri açılamaz. Sadece cep telefonu numarası olan, adresi belirsiz firmalara karşı dikkatli olun.

Firmanın İzinli Olup Olmadığını Nereden Doğrularsınız?

İzin belgeleri İl Sağlık Müdürlükleri tarafından düzenlenir ve kayıtları elektronik ortamda tutulur. Bir firmanın izinli olup olmadığından emin olmak istiyorsanız, firmadan aldığınız izin belgesi tarih ve sayısıyla bulunduğunuz ilin İl Sağlık Müdürlüğüne (Mersin için Mersin İl Sağlık Müdürlüğü) başvurarak bilgi alabilirsiniz. İzinsiz faaliyet gösteren iş yerleri yönetmeliğin 26. maddesi gereği kapatılır ve idari para cezası uygulanır.

Ucuz ve İzinsiz İlaçlamanın Riskleri

• Sağlık riski: Tarım ilacı veya ruhsatsız kimyasallar kapalı yaşam alanlarında zehirlenmeye, solunum ve cilt sorunlarına yol açabilir.

• Direnç gelişimi: Yanlış ürün ve yanlış dozda uygulama, hamamböceği ve tahtakurusu gibi zararlılarda direnç gelişmesine neden olur; sorun büyüyerek geri döner.

• Hukuki koruma yok: İşlem formu ve fatura olmadan yapılan uygulamada garanti veya zarar talebinde bulunamazsınız.

• Denetimde sorun: Restoran, otel, okul ve gıda işletmeleri için resmî denetimlerde izinli firmaya ait uygulama kayıtları istenir.

İlaçlama Öncesi Firmaya Sorulacak Sorular

• Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgenizin tarih ve sayısı nedir?

• Mesul müdürünüz kim, uygulamaya gelecek ekipte sertifikalı uygulayıcı var mı?

• Hangi ürünü kullanacaksınız, ürün ruhsatlı mı?

• Uygulama sonrası işlem formu ve fatura veriyor musunuz?

• Garanti süreniz ve kapsamı nedir? Evde ne kadar süre bulunmamamız gerekir?

Ento Çevre Sağlığı olarak Mersin ilaçlama hizmetlerimizde yalnızca Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünler kullanıyor, her uygulamadan sonra işlem formunu teslim ediyoruz. Uygulama sonrasında dikkat etmeniz gerekenler için ilaçlama sonrası rehberimizi, tahmini maliyet için ilaçlama fiyatları sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İlaçlama firmalarına izni kim verir?
Halk sağlığı alanında ücretli ilaçlama yapmak isteyen firmalara, faaliyet gösterecekleri ilin İl Sağlık Müdürlüğü Biyosidal Ürün Uygulama İzin Belgesi verir. Başvuru, Sağlık Bakanlığının Biyosidal Ürünlerin Kullanım Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğine göre değerlendirilir.

Mesul müdür kimdir?
Mesul müdür, ilaçlama firmasının yasal sorumlusudur. Hekim, veteriner hekim, eczacı, kimyager, ilgili mühendislik dalları veya biyoloji mezunu olup Bakanlıktan mesul müdürlük sertifikası almış kişilerdir. Her izinli firmada bir mesul müdür bulunması zorunludur.

İlaçlama sonrası hangi belge verilmelidir?
Her uygulamadan sonra ekip sorumlusunun Biyosidal Ürün Uygulama İşlem Formunu doldurup bir nüshasını uygulama yapılan yerin sahibine vermesi zorunludur. Formda tarih, uygulama yeri, kullanılan ürün ve uygulayıcı bilgileri yer alır.

Marketten aldığım böcek ilacını kullanmak yasal mı?
Evet. Bakanlığın halkın genel kullanımına izin verdiği ürünlerle kendi evinizde yaptığınız bireysel uygulamalar yönetmelik kapsamı dışındadır. Ancak profesyonel kullanım için ruhsatlandırılmış ürünler yalnızca eğitimli uygulayıcılar tarafından kullanılabilir.

İzinsiz ilaçlama yapan firmayı nereye şikâyet edebilirim?
İzinsiz faaliyet gösterdiğini düşündüğünüz firmayı bulunduğunuz ilin İl Sağlık Müdürlüğüne bildirebilirsiniz. Yönetmeliğe göre izinsiz çalışan iş yerleri kapatılır ve idari para cezası uygulanır.